Waar de keywords staan in een vacature
Veel vacatures volgen grofweg dezelfde opbouw, en de woorden die ertoe doen zitten in vier delen ervan (de hele vacature komt aan bod in hoe je een vacature leest):
- De functietitel, plus elke andere naam die de tekst voor dezelfde rol gebruikt: bijvoorbeeld “accountmanager” in de titel en “verkoopmedewerker” verderop.
- De taken, onder koppen als “Wat je gaat doen” of “Verantwoordelijkheden”. Ze noemen het werk zelf: “dashboards bouwen”, “leverancierscontracten beheren”, “onboardinggesprekken voeren”.
- De eisen, onder “Wat je meebrengt”, “Kwalificaties” of “Onmisbaar”. Hier zitten meestal harde vaardigheden, tools, jaren ervaring, diploma’s en certificeringen.
- De lijst met gewenste punten, onder “Een pré”, “Bonus”, “Wenselijk” of “Gewenste kwalificaties”.
In de rest staan zelden termen voor je cv: de alinea over het bedrijf, de arbeidsvoorwaarden, de verklaring over gelijke kansen en de instructies voor het solliciteren. Lees ze voor context over de werkgever en laat ze dan buiten beschouwing als je termen markeert.
Een praktische werkwijze: kopieer de vacature naar een document en markeer terwijl je leest, met één kleur voor vereiste termen en een andere voor gewenste.
Hoe je vereist van gewenst onderscheidt
Begin met de labels die de vacature zelf geeft. Woorden als “vereist”, “onmisbaar”, “minimaal”, “essentieel” en “jij hebt” wijzen op een must-have. Woorden als “gewenst”, “een pré”, “een pluspunt”, “bonus”, “wenselijk”, “bij voorkeur” en “vertrouwd met” wijzen op iets wat de werkgever graag heeft maar waar die mogelijk buiten kan. Het wervingsbureau Hays beschrijft vacatures in dezelfde termen, als een mix van must-haves en kwalificaties die een pré zijn.
Het loopbaancentrum voor business van Colorado State University voegt twee punten toe. Gewenste kwalificaties zijn, in de woorden van de universiteit, ideaal maar niet verplicht. Een diploma of een aantal jaren ervaring kan daarentegen terugkomen als knock-outvraag in het sollicitatieformulier, waar het verkeerde antwoord je uit de selectie kan halen.
Heeft een vacature helemaal geen labels, gebruik dan de structuur. Een term die in de taken voorkomt en nog eens in de eisen, hoort bij de kern van de baan. Een term die één keer voorkomt, aan het eind van een lange lijst, is dat minder waarschijnlijk. Mis je een must-have, lees dan zou je moeten solliciteren als je niet aan alle eisen voldoet voordat je beslist.
Deel elke term in naar soort
Elke soort term doet op een cv ander werk, dus het helpt te weten naar welke je kijkt:
| Soort term | Voorbeelden uit vacatures | Wat je ermee doet, als het voor jou waar is |
|---|---|---|
| Harde vaardigheid of methode | financiële modellering, A/B-testen, contractonderhandeling | Toon het in een bullet waarin je het gebruikte, met het resultaat |
| Tool of platform | Salesforce, Jira, Excel, Python | Noem het in het vaardighedengedeelte en in de bullet waarin je het gebruikte |
| Kwalificatie | een diploma, een certificering, een vergunning, een taalniveau | Schrijf het zoals de vacature, met de instantie die het afgaf; vermeld er nooit een die je niet hebt |
| Woord uit een functietitel | customer success manager, accountmanager | Gebruik het in je samenvatting als het je werk beschrijft |
| Domeinwoord | B2B SaaS, klinische studies, AVG, retailbanking | Noem de branche of de regelgeving waar je werk mee te maken had |
| Taak | “onboardinggesprekken voeren”, “leverancierscontracten beheren” | Herformuleer de bullet over die taak in de termen van de vacature, als je haar deed |
| Soft skill | stakeholdermanagement, schriftelijke communicatie | Toon het via een resultaat in plaats van in een lijst |
De rij met functietitelwoorden vraagt om zorg. Je vroegere functietitels zijn feiten, dus houd ze zoals ze waren, en zet de titel van de vacature alleen in je samenvatting als die het werk beschrijft dat je doet. Hoeveel van deze termen je dekt, en hoe vaak, is het onderwerp van hoeveel keywords hoort een cv te hebben.
Wil je dit op je eigen cv zien? Check het tegen een vacature, gratis en zonder account.
Gebruik herhaling en positie als aanwijzingen
Twee gewoonten van vacatures kunnen je helpen de termen te rangschikken. Een term die meerdere keren voorkomt, in de taken en nog eens in de eisen, is waarschijnlijk centraal voor de baan. Ook de volgorde kan een aanwijzing zijn: de eerste punten in een lijst met eisen zijn vaak degene waaromheen de functie is gebouwd, al zetten genoeg vacatures ze in een willekeurige volgorde.
Zie beide als leesaanwijzingen, niet als regels. Geen enkele ATS-leverancier die we lazen, publiceert een regel dat woorden die in een vacature worden herhaald zwaarder wegen bij het matchen, en een herhaalde zin kan sjabloontekst zijn die in elke advertentie van een werkgever staat.
Een vacature kan een term ook op andere manieren benadrukken: een vaardigheid in de functietitel zelf (“Python-developer”), een tool met een versienummer (“Google Analytics 4”) of een zin die de term apart zet (“de kern van deze rol is...”). Zet die bovenaan je lijst, bij de herhaalde termen.
Vang de varianten: acroniemen, synoniemen en spelling
Vacatures noemen hetzelfde vaak op twee manieren: “CRM” en “customer relationship management”, “SEO” en “zoekmachineoptimalisatie”, “GA4” en “Google Analytics 4”. Noteer elke vorm die de vacature gebruikt, want een zoektool matcht mogelijk alleen de vorm die hij meekrijgt. In de Booleaanse zoekfunctie van Greenhouse typt een recruiter die synoniemen wil ze bijvoorbeeld uit met OR, en wordt een zin tussen aanhalingstekens alleen in precies die woordvolgorde gematcht.
Gebruik dus voor termen die je hebt de eigen spelling van de vacature, en gebruik, waar de vacature zowel een acroniem als de volledige naam noemt, beide één keer. Let ook op bijna-gelijke termen: “projectmanagement” en “programmamanagement” kunnen verschillend werk betekenen, dus verwissel de ene niet met de andere omdat de woorden op elkaar lijken.
Een uitgewerkt voorbeeld
Hier is een verzonnen fragment van een vacature voor een customer-successrol:
Customer Success Manager (B2B SaaS). Je bent verantwoordelijk voor een portefeuille van mid-market-accounts, verzorgt onboarding en quarterly business reviews en werkt met Sales aan verlengingen. Vereisten: 3+ jaar ervaring in customer success of accountmanagement bij een softwarebedrijf; ervaring met Salesforce; sterke schriftelijke communicatie. Een pré: Gainsight, churn-analyse, een tweede taal.
Gemarkeerd levert het deze lijst op:
| Term | Soort | Vereist of gewenst | Waarom hij daar staat |
|---|---|---|---|
| Customer success manager | Functietitel | Vereist | Het is de titel |
| B2B SaaS, softwarebedrijf | Domein | Vereist | In de titel en nog eens in de eisen |
| Onboarding, quarterly business reviews, verlengingen | Taak | Kern | Genoemd als het werk zelf |
| 3+ jaar in customer success of accountmanagement | Ervaring | Vereist | Onder “Vereisten” |
| Salesforce | Tool | Vereist | Onder “Vereisten” |
| Schriftelijke communicatie | Soft skill | Vereist | Onder “Vereisten” |
| Gainsight, churn-analyse | Tool, vaardigheid | Gewenst | Onder “Een pré” |
| Een tweede taal | Kwalificatie | Gewenst | Onder “Een pré” |
Neem nu iemand die onboarding verzorgde bij een softwarebedrijf, HubSpot gebruikte in plaats van Salesforce en nooit met Gainsight heeft gewerkt. Die persoon houdt de termen onboarding, business review, verlenging en SaaS aan, schrijft “HubSpot” zoals het is en laat Salesforce en Gainsight van het cv weg. Een van de bullets van die persoon, voor en na (een voorbeeld, geen sjabloon om te kopiëren):
| Voor | Na |
|---|---|
| Hielp nieuwe klanten op weg met het product. | Verzorgde de onboarding voor 40 mid-market B2B SaaS-accounts en leidde hun quarterly business reviews, met overdracht van verlengingen aan Sales. |
Salesforce is de vereiste tool en ontbreekt, dus het is de enige echte kloof in deze sollicitatie. Of je er toch mee solliciteert, is een oordeel over de hele lijst, niet over één term.
Weet je niet welke hiervan in je cv ontbreken? Doe de gratis check.
Wat je met de lijst doet
Als de lijst is ingedeeld, dekt één regel elke term: houd hem aan als hij voor jou waar is, en zet hem waar hij met bewijs komt.
- Gebruik de vereiste termen die je hebt in de bewoording van de vacature, in een bullet die laat zien waar je de vaardigheid gebruikte en in het vaardighedengedeelte.
- Voeg ook de gewenste termen toe die je hebt. Ze kunnen je onderscheiden als meerdere sollicitanten aan de basis voldoen.
- Laat de termen weg die je niet hebt. Elke term op je cv is een bewering waar wie jou interviewt naar kan vragen.
- Noem bij een bijna-match wat je echt gebruikte, zoals “HubSpot”, en laat de motivatiebrief de overlap uitleggen.
Voor de herschrijving zelf, van de samenvatting tot het vaardighedengedeelte, volg je hoe je je cv afstemt op een vacature. Voor de plek van het vaardighedengedeelte en wat erin hoort, zie waar je vaardigheden op een cv zet.
Laat een tool de eerste ronde doen, en beslis dan zelf
Een keyword-finder of een AI-chat kan een lijst met termen uit een vacature halen, en die lijst is een redelijke eerste ronde. Hij kan niet weten welke termen voor jou waar zijn, en hij kan missen wat de vacature via volgorde of herhaling benadrukt, dus check zijn lijst tegen je eigen markeringen.
De gratis ATS Checker van CVder voert die vergelijking uit met je cv, zonder account. Plak de vacature en je cv, en hij toont een matchscore, hoe de score tot stand is gekomen en hoeveel van de termen uit de vacature je cv nog niet gebruikt. Zodra je je e-mailadres invult, toont hij die termen, zodat je kunt beslissen welke je er eerlijk bij kunt zetten.